مدرسه؛ محور تحول آموزش و پرورش لرستان
به گزارش خبرنگار تابناک از استان لرستان؛ نظام آموزشی، بیش از هر نهاد دیگری، برای دستیابی به اهداف خود نیازمند برنامهریزی، ثبات مدیریتی و ترسیم یک نقشه راه روشن است. در شرایطی که نظام تعلیم و تربیت کشور با چالشهایی همچون افت تحصیلی، تغییرات سریع اجتماعی، ضرورت ارتقای کیفیت آموزشی و افزایش اختیارات مدارس مواجه است، تعیین راهبردهای کلان میتواند مسیر حرکت دستگاه تعلیم و تربیت را شفافتر کند.
در همین راستا، سید «عیسی سهرابی» مدیرکل آموزش و پرورش لرستان، چارچوب کلی سیاستها و نقشه راه این دستگاه را بر چهار محور اصلی تمرکززدایی از ستاد و اصالتبخشی به مدرسه، کیفیتبخشی به فعالیتها در کنار توسعه کمی، استقرار نظام ارزشیابی فرآیندی و اصلاح ساختارهای آموزشی و اداری ترسیم کرده است؛ رویکردی که در صورت اجرای صحیح، میتواند بخشی از چالشهای مزمن نظام آموزشی استان را برطرف کند.
پایان مدیریت ستادمحور؛ مدرسه در کانون تصمیمگیری
یکی از مهمترین محورهای سیاستهای جدید آموزش و پرورش لرستان، فاصله گرفتن از مدیریت متمرکز و حرکت به سمت مدرسهمحوری است؛ رویکردی که سالهاست در اسناد بالادستی نظام تعلیم و تربیت، از جمله سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، مورد تأکید قرار گرفته است.
بر اساس این سیاست، مدرسه تنها محل اجرای دستورالعملهای اداری نیست، بلکه بهعنوان اصلیترین واحد تصمیمگیری، برنامهریزی و اجرای فعالیتهای آموزشی شناخته میشود. در چنین مدلی، ستادهای اداری نقش پشتیبان و تسهیلگر را ایفا میکنند و بخش قابل توجهی از اختیارات به مدارس واگذار میشود تا مدیران و معلمان بتوانند متناسب با شرایط، نیازها و ظرفیتهای هر مدرسه تصمیمگیری کنند.
کارشناسان تعلیم و تربیت معتقدند هرچه فاصله میان ستاد و مدرسه کمتر شود، سرعت تصمیمگیری افزایش یافته و زمینه برای نوآوری، خلاقیت و حل مسائل آموزشی در سطح مدرسه فراهمتر خواهد شد.
کیفیت؛ اولویت بالاتر از آمار
در سالهای گذشته، بسیاری از شاخصهای آموزش و پرورش بر توسعه کمی متمرکز بوده است؛ از افزایش فضاهای آموزشی و نرخ پوشش تحصیلی گرفته تا توسعه تجهیزات و امکانات. هرچند این اقدامات ضروری بودهاند، اما تجربه نشان داده است که توسعه کمی بدون توجه به کیفیت، نمیتواند به بهبود واقعی نظام آموزشی منجر شود.
از همین رو، مدیرکل آموزش و پرورش لرستان بر کیفیتبخشی به فعالیتها در کنار ارتقای شاخصهای کمی تأکید دارد. این رویکرد به معنای آن است که موفقیت آموزش و پرورش صرفاً با تعداد مدارس، کلاسها یا دانشآموزان سنجیده نمیشود، بلکه کیفیت فرآیند یاددهی ـ یادگیری، توانمندی معلمان، میزان تحقق اهداف آموزشی و رضایت ذینفعان نیز به همان اندازه اهمیت دارد.
به باور کارشناسان، کیفیتبخشی زمانی محقق خواهد شد که سرمایهگذاری بر توانمندسازی معلمان، بهروزرسانی شیوههای تدریس، استفاده از فناوریهای آموزشی و ارتقای محیطهای یادگیری در اولویت قرار گیرد.
ارزشیابی فرآیندی؛ تغییر نگاه از نمره به یادگیری
یکی دیگر از محورهای اعلامشده، استقرار نظام ارزشیابی فرآیندی است؛ رویکردی که تلاش میکند ارزیابی دانشآموزان را از یک آزمون مقطعی و نمرهمحور به فرآیندی مستمر، آموزشی و اصلاحگر تبدیل کند.
در این شیوه، عملکرد دانشآموز تنها در پایان یک دوره آموزشی سنجیده نمیشود، بلکه روند پیشرفت، میزان مشارکت، مهارتهای فردی و اجتماعی، توان حل مسئله و فرآیند یادگیری نیز مورد توجه قرار میگیرد.
صاحبنظران حوزه آموزش معتقدند ارزشیابی فرآیندی، ضمن کاهش اضطراب ناشی از آزمونهای پایانی، میتواند به شناسایی نقاط ضعف دانشآموزان در طول سال تحصیلی و اصلاح بهموقع آنها کمک کند؛ موضوعی که در نهایت به ارتقای کیفیت آموزش منجر خواهد شد.
اصلاح ساختارهای آموزشی و اداری
اجرای سیاستهای جدید، بدون بازنگری در ساختارهای اداری و آموزشی امکانپذیر نیست. به همین دلیل، آموزش و پرورش لرستان در نظر دارد این رویکردها را در تمامی سطوح سازمانی، از ستاد ادارهکل تا ادارات شهرستانها و مدارس، پیادهسازی کند.
هدف از این اصلاحات، کاهش بروکراسی اداری، افزایش چابکی سازمان، تقویت نقش مدیران مدارس، بهبود فرآیندهای تصمیمگیری و فراهم کردن بستر مناسب برای اجرای برنامههای تحولآفرین است.
تحول؛ نیازمند مشارکت همه ارکان آموزش و پرورش
با وجود ترسیم این نقشه راه، تحقق اهداف پیشبینیشده تنها با ابلاغ بخشنامهها و دستورالعملها ممکن نخواهد بود. اجرای موفق این سیاستها نیازمند همراهی مدیران، معلمان، کارشناسان، اولیا، دانشآموزان و سایر ارکان نظام تعلیم و تربیت است.
از سوی دیگر، تأمین منابع مالی، توانمندسازی نیروی انسانی، توسعه زیرساختهای آموزشی و نظارت مستمر بر اجرای برنامهها، از جمله عواملی هستند که میتوانند موفقیت این رویکرد را تضمین کنند.
آغاز مسیری تازه برای آموزش و پرورش لرستان
چهار محور اعلامشده از سوی مدیرکل آموزش و پرورش لرستان، تصویری از رویکرد مدیریتی جدید این دستگاه ارائه میدهد؛ رویکردی که تلاش میکند مدرسه را به محور اصلی تصمیمگیری تبدیل کند، کیفیت را بر کمیت مقدم بداند، ارزشیابی را از یک ابزار صرفاً سنجشی به فرآیندی آموزشی ارتقا دهد و ساختارهای اداری را در خدمت ارتقای نظام تعلیم و تربیت قرار دهد.
اکنون باید دید این نقشه راه تا چه اندازه در میدان عمل اجرایی خواهد شد و آیا میتواند به بهبود کیفیت آموزشی، افزایش اثربخشی مدارس و ارتقای جایگاه آموزش و پرورش لرستان در شاخصهای ملی منجر شود یا خیر؛ پرسشی که پاسخ آن در سالهای آینده و در عملکرد مدارس، رضایت فرهنگیان و موفقیت دانشآموزان نمایان خواهد شد.
انتهای پیام/