بلایای طبیعی آثار را از فهرست جهانی خارج نمی‌کند

محمدحسن طالبیان (معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری) با اشاره به آنکه بر اساس بررسی‌های انجام شده، سیل و بارندگی که طی چند هفته اخیر شاهد بودیم به ۷۳۰ اثر تاریخی آسیب رسانده، تصریح کرد: بیشترین خسارت‌ها در استان‌های لرستان، خوزستان و گلستان اتفاق افتاده، چنانکه خسارتی که به بخش میراث فرهنگی استان لرستان وارد شده حدود ۵۰ میلیارد تومان، خسارت وارد شده به میراث فرهنگی خوزستان حدود ۴۵ میلیارد تومان و خسارت وارد شده به میراث فرهنگی گلستان حدود ۴۰ میلیارد تومان است.

به گفته او، تاکنون براساس بررسی‌ها و پایش‌های انجام شده معادل ۳۰۰ میلیارد تومان برای مرمت و نجات‌بخشی آثار تاریخی کشور بودجه نیاز است.

معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در خصوص ملاکی که برای بیان اعداد و ارقام خسارت وارده به میراث فرهنگی در نظر گرفته‌اند، گفت: پولی که برای انجام اقدامات اضطراری نیاز است را به عنوان خسارت وارده اعلام کرده‌ایم چراکه خسارت وارده به مواد تاریخی و میراث فرهنگی قابل محاسبه نیست. درواقع نمی‌توان قیمتی روی تاریخی و میراثی که تخریب شده است بگذاریم. مبالغی که عنوان می‌شود فقط برای مرمت و نگهداری میراثی است که بعد از سیل باقی مانده‌اند. خسارت اصلی قابل محاسبه نیست و جایگزین ندارد.

کارشناس یونسکو در خوزستان

باتوجه به آسیب‌هایی که بر اثر سیل و بارندگی متوجه میراث جهانی در استان خوزستان است، کارشناسی از یونسکو برای بررسی وضعیت موجود به ایران سفر خواهد کرد. طالبیان دراین خصوص گفت: کارشناسی از یونسکو در پایان هفته‌ جاری در شوشتر حضور خواهد یافت. از آنجا که او متخصص رانش‌های صخره‌ای‌ست به خوزستان سفر خواهد کرد. بند میزان زیر آب است و طبیعی است که بخش‌هایی از آن که زیر آب است فرسایش یابد و حتا ممکن است گوشه‌هایی از آن تخریب شده باشد که باید آن را درست کنیم. البته کارشناسان یونسکو برای بررسی میراث جهانی که در استان خوزستان قرار دارند به ایران سفر خواهند کرد.

با توجه به وضعیت بند میزان و سازه‌های آبی شوشتر بیم آن می‌رود که این میراث فرهنگی ایران از لیست میراث جهانی یونسکو خارج شود، با این وجود معاون میراث فرهنگی کشور، خاطرنشان کرد: تهدیدات طبیعی باعث خروج میراث فرهنگی از لیست میراث جهانی یونسکو نمی‌شود. البته نگرانی ما آن است که باید هرچه زودتر اقدامات لازم را آغاز کنیم. باید کمک مالی و کارشناسی انجام شود.

طالبیان خاطرنشان کرد: گزارش‌هایی از وضعیت میراث جهانی ایران که در فهرست یونسکو ثبت شده‌اند و بخش‌هایی از میراث فرهنگی که در فهرست ثبت موقت هستند به یونسکو اعلام شده و در انتظار نظر آنها هستیم. در این میان برای گنبد قابووس نیز این احتمال وجود دارد که اگر نیاز باشد، کارشناسی دیگر از یونسکو به ایران بیاید.

سیل به آثار تاریخیِ برخی از استان‌ها آسیب‌های زیادی را وارد کرده است، حتی هنوز برخی از آثار زیر آب و در بستر رودخانه هستند و بعد از گذشت حدود ۱۰ روز از اتفاقات رخ داده در این استان‌ها، سیلاب در برخی نقاط بار دیگر افزایش داشته و حتی بارندگی‌ها در استان گلستان نیز بیش از گذشته گزارش شده است. در این میان به گفته معاون میراث فرهنگی کشور، وضعیت آثار تاریخی لرستان همچنان در حال بررسی است تا بتوان به سرعت اقدامات محافظی را انجام داد.

لازم به ذکر است که استان‌های خراسان رضوی، خراسان جنوبی، زنجان، اردبیل، آذربایجان شرقی و گیلان از جمله استان‌هایی هستند که هنوز هیچ گزارشی مبنی بر تخریب یا آسیب بناهای تاریخی در اثر سیل گزارش نداده‌اند.